Mevlevi Haneler

GELİBOLU:

Gelibolu’da Hamzakoy üzerinde askeri bölgede yer alan Mevlevihane 1674 yılında yapılmış fakat sonradan yıkılarak geç devir özelliğinde yeniden inşa edilmiştir. Diğer mevlevihanelere göre daha büyük olan yapı dikdörtgen planlı olup üzeri çatı ile örtülüdür. İçeride kalem işleri süslü kubbeleri mermer taklidi sütunlar ve ayaklar taşımaktadır. Kuzeyde ve güneyde birer kapısı, güneyde 2 adet mihrabı vardır.
6806770gelibolu


 TOKAT:

Muslu Ağa tarafından yaptırılan, köşk, hamam hazire ve mevlevihanesinin oluşturduğu bir kompleks içindeki yapılardan biri olan mevlevihane, zaman içinde parçalı halde değişik mülkiyetlere geçtiğinden günümüzde tek başına ayrık bir yapı olarak görünmektedir.
Yapı iki katlı kare planlı bir kitle ile doğu yönde yapıya bitişik daha alçak bir kütleden oluşur. Zemin kat planı beş oda bir çeşme holü ve tuvalet bölümünden oluşur. Üst katta sema ve ayinlerin yapıldığı ana mekan bulunur.
Mevlevihanede barok tarzda süsleyici unsurlar kullanılmıştır. Yapı genel olarak değerlendirildiğinde 19. Yüzyılda inşa edildiği düşünülen mevlevihane 1945 de kadın cezaevi olarak kullanılmış 1951 de tamir edilerek Kuran Kursu haline getirilmiştir.
5640296tokat_mevlevihanesi


ŞANLIURFA MEVLEVİHANE:

Cami 18. Yüzyılda Mevlevihane olarak yapılmış daha sonra tekkelerin kapatılmasından sonra cami olarak kullanılmıştır. Yapı kare planlı ve üzeri tek kubbe ile örtülüdür. Yapının çevresi kamulaştırılarak açılmıştır. Yapının batı cephesine bitişik olan ve kasaplar hali olarak kullanılan çarşı yer almaktadır.
2082503gecmis


 İSTANBUL-BEYOĞLU-GALATA MEVLEVİHANESİ
Galata Mevlevihanesi Fatih Sultan Mehmet ve II. Beyazıt dönemi devlet adamlarından İskender Paşa tarafından 1491 yılında kurulmuştur. Mevlevihane 1608 yılında onarım görmüştür. Yapı 1765 yılında yangın görmüş ve Sultan III. Mustafa yeniden inşa ettirmiştir. Sultan III. Selim 1791-1792 yılında Mevlevihane yapılarını yeniletmiş ve semahaneye hünkar mahfeli ilave ettirmiştir. Sultan II. Mahmut döneminde büyük çapta onarılmıştır. II. Mahmut 1835 yılında yeniden inşa ettirmiştir. Adile Sultan 1847 yılında sarnıç, şadırvan ve çamaşırhaneyi ilave ettirmiştir. Sultan Abdülmecit 1859-1860 yılında semahaneyi, selamlığı ve dedegan hücrelerini kapsayacak şekilde mevlevihaneyi yeniden yaptırmıştır. 1871 yılında türbe kısmı ilave edilmiştir. 1975 yılında dört yıllık bir onarımdan sonra Divan Edebiyatı Müzesi ziyarete açılmıştır.

4304841galata_mevlevihanesi


AFYON MEVLEVİHANESİ
Afyonkarahisar Mevlevihanesi 1710 yılında yapılmıştır. Ancak, bu yapı yıkılmış ve 1844’de Sultan Abdülmecit tarafından yenilenmiş, 1905’te de Sultan II.Abdülhamit tarafından yeniden onarılmıştır.

Mevlevi kültüründe Afyon Mevlevihanesi Konya dergâhından sonra önem sırasına göre 2. sırada gelmekte idi. Mevlevihane, semahane, harem-selamlık, matbah, derviş hücreleri gibi bölümleri ile büyük bir alanı kaplıyordu. Kesme taştan yapılmış olan semahanenin giriş kapısı üzerinde kitabesi ve Mevlevi sikkesi bulunuyordu. Kuzeye bakan cümle kapısındaki merdivenlerden sonra dedegânın hücrelerinin bulunduğu bir avluya giriliyordu. Bu avlunun ortasında da büyük bir şadırvan vardır. Avlunun sağında matbah kısmının bir bölümü ile çilehane yer alıyordu.

Mevlevihane’nin camisi kesme taştan olup, üzeri merkezi bir kubbe ile örtülmüştür. Kasnağındaki renkli camlarla caminin içerisi aydınlatılmıştır. Semahanenin doğusunda şerbethanenin üst katında da semahaneye bakan kafesli kadınlar mahfili bulunmaktadır. Semahanenin sol tarafındaki türbe bölümünde de Mevlevi şeyhlerine ait 12 ahşap sanduka bulunmaktadır. Burada Mevlana’nın torunlarından Aba Puş-i Veli, Sultan-ı Divani Mehmet Semai Çelebi, Hızırşah Çelebi, Şah İsmail’in oğlu Elkas Mirza ve diğer Mevlevi büyükleri gömülü bulunmaktadır.

Tekke ve dergâhların kapatılmasından sonra Mevlevihane Afyon Müftülüğünce kullanılmış ve günümüzde de camiye dönüştürülmüştür.

9472522afyon_mevlevihanesi